reż. Barbara Sass, 1983
czas trwania: 88’
Marianna (Dorota Stalińska), dziewczyna z marginesu zwana „Perełką” wychodzi z więzienia. Dostaje pracę w domu opieki społecznej dla starców. Odwiedza swój dom rodzinny na Pradze i koleżków. Matka (Iga Cembrzyńska) jest, jak zwykle, pijana w sztok, a koledzy namawiają ją do szybkiej kradzieży w sklepie monopolowym. Marianna próbuje szukać pomocy u swojej kuratorki, ale wydaje się, że kobieta sama ma problemy ze sobą i odsyła podopieczną. Dziewczyna zbliża się do pielęgniarza, Marka (Krzysztof Pieczyński). Okazuje się, że czekając na przydział ze spółdzielni, zdążył wybudować sobie barak. W domu opieki społecznej trwa kontrola, przedstawiciele Solidarności szukają beneficjentów partii. Podejrzenie pada na emeryta, który podlega Mariannie. Marek najwyraźniej ukrywa coś przed dziewczyną. „Perełka”, odepchnięta przez Marka i upokarzana przez Starego, jest u kresu wytrzymałości nerwowej. Dom opieki wypełni się jej krzykiem. Trzeci samodzielny film Barbary Sass, klasyczki kina kobiet w Polsce. Po wieloletniej pracy w charakterze drugiego reżysera, w latach osiemdziesiątych Sass wkroczyła z impetem na drogę samodzielnej kariery trzema filmami z Dorotą Stalińską w rolach głównych, których tematem były szanse i ryzyko związane z usamodzielnieniem się bohaterek. Po udanym debiucie „Bez miłości” i znakomitej „Debiutantce” obie artystki, Sass i Stalińska, w Krzyku osiągnęły mistrzostwo, docenione na festiwalach w San Sebastian – Nagroda CAALA i wyróżnienie CIDALC (1983), Gdyni – Nagroda za rolę kobiecą (1984), Koszalinie – Grand Prix „Wielki Jantar” i Nagroda za rolę kobiecą (1983). Wróciły do sukcesu „Krzyku” i analizy swojej współpracy w filmie „Historia niemoralna” (1990).
Filmy krótkometrażowe nominowane do Oscara znowu w kinach!
Oscary przyznawane przez Amerykańską Akademię Filmową należą do najważniejszych nagród światowego kina i co roku obejmują także krótkie metraże. W Polsce po raz kolejny będzie okazja, aby obejrzeć na dużym ekranie tytuły nominowane w kategoriach najlepszego krótkometrażowego filmu fabularnego i animowanego. Filmy prezentowane są zbiorczo, w zestawach, dzięki czemu podczas jednego seansu widzowie mogą poznać nie jedną, lecz nawet pięć oryginalnych historii oraz przeżyć całe spektrum różnorodnych emocji.
Program: Nominowane do Oscara 2026 Krótkometrażowe Filmy Aktorskie
Tegoroczny zestaw nominowanych do Oscara krótkometrażowych filmów aktorskich (kategoria Live Action Short Film) to cztery historie o napięciach współczesnego świata – o tożsamości, uprzedzeniach, intymności i odwadze bycia sobą. Każdy z filmów przygląda się relacjom międzyludzkim w sytuacjach granicznych, gdzie codzienność zderza się z presją społeczną, polityczną lub kulturową.
„Skaza rzeźnika” (Butcher’s Stain) to przejmujący portret mężczyzny oskarżonego o czyn, którego nie popełnił – opowieść o walce o godność i prawo do pracy w rzeczywistości naznaczonej podejrzliwością i podziałami. „Przyjaciel Dorothy” (A Friend of Dorothy) z właściwą brytyjskiemu humorowi lekkością pokazuje, jak przypadek może połączyć dwa pokolenia i otworzyć drzwi do niespodziewanej bliskości. „Dramat z okresu Jane Austen” (Jane Austen’s Period Drama) przewrotnie igra z konwencją kostiumowego romansu, wykorzystując błyskotliwą grę słów i demaskując ignorancję ukrytą pod pozorami elegancji. Z kolei „Dwie osoby wymieniające się śliną” (Two People Exchanging Saliva) przenoszą widza do świata, w którym czułość staje się aktem sprzeciwu – intymność okazuje się formą odwagi wobec przemocy i kontroli.
Wspólnie filmy tworzą wielowymiarową opowieść o potrzebie bliskości, o cenie konwenansów i o tym, jak kruche, a zarazem odważne potrafią być ludzkie relacje.
FILMY W ZESTAWIE
Skaza rzeźnika (Butcher’s Stain) / reż. Meyer Levinson-Blount / Izrael / 2025 / 26’
Przyjaciel Dorothy (A Friend of Dorothy) / reż. Lee Knight / Wielka Brytania / 2025 / 21’
Dramat z okresu Jane Austen (Jane Austen’s Period Drama) / reż. Julia Aks, Steve Pinder / USA / 2024 / 13’
Dwie osoby wymieniające się śliną (Two People Exchanging Saliva) / reż. Natalie Musteata, Alexandre Singh / Francja, USA / 2024 / 36’
Łączny czas trwania programu: 98 minut
OPISY POSZCZEGÓLNYCH FILMÓW AKTORSKICH
Skaza rzeźnika (Butcher’s Stain) / reż. Meyer Levinson-Blount / Izrael / 2025 / 26’
Samir, arabski Izraelczyk pracujący w supermarkecie w Tel Awiwie, zostaje oskarżony o zerwanie plakatów z wizerunkami zakładników w pokoju socjalnym. Wyrusza, by udowodnić swoją niewinność i utrzymać pracę, której desperacko potrzebuje.
Przyjaciel Dorothy (A Friend of Dorothy) / reż. Lee Knight / Wielka Brytania / 2025 / 21’
Spokojne życie samotnej wdowy zostaje wywrócone do góry nogami, gdy nastoletni chłopiec przypadkowo wykopuje piłkę do jej ogrodu. W obsadzie znalazła się śmietanka aktorska kultowego brytyjskiego humoru, m.in. Miriam Margolyes i Stephen Fry.
Dramat z okresu Jane Austen (Jane Austen’s Period Drama) / reż. Julia Aks, Steve Pinder / USA / 2024 / 13’
Anglia, 1813 rok. W samym środku długo wyczekiwanej propozycji małżeństwa panna Estrogenia Talbot dostaje okresu. Jej adorator, pan Dickley, bierze krew za oznakę groźnej rany, a wkrótce staje się jasne, że jego kosztowne wykształcenie ma braki w pewnych zasadniczych kwestiach nowoczesnej medycyny... Oryginalny tytuł Jane Austen’s Period Drama to satyra na „Dumę i uprzedzenie”, przewrotnie wykorzystuje dwuznaczność zestawienia słów „period drama”, co w tłumaczeniu oznacza klasyczny dramat kostiumowy, ale „period” oznacza również miesiączkę, co stanowi punkt wyjścia dla filmowego żartu.
Dwie osoby wymieniające się śliną (Two People Exchanging Saliva) / reż. Natalie Musteata, Alexandre Singh / Francja, USA / 2024 / 36’
W świecie, w którym pocałunek grozi karą śmierci, a walutą są policzki wymierzane w twarz, nieszczęśliwa Angine ucieka w kompulsywne zakupy w domu towarowym. Tam jej uwagę przyciąga beztroska sprzedawczyni. Choć czułość jest surowo zakazana, między kobietami rodzi się bliskość, która budzi zazdrość jednej z pracownic. Narratorce głosu użyczyła znana aktorka Vicky Krieps („W gorsecie”, „Nić widmo”).
“Amelia”. Opowieść o potędze spraw nieistotnych
Ciężko jest czegoś szukać, gdy nie wie się, co to jest...
Amelia mieszka wprawdzie w Paryżu, ale żyje w swoim własnym świecie. Pracuje w kawiarni, wynajmuje mieszkanie. Życie wydaje się być dla niej nudne, ale generalnie jej pasuje. Z wyjątkiem tego, że jest samotna.
Pewnego dnia Amelia odkrywa w swoim mieszkaniu stare pudełko ze skarbami z dzieciństwa i potajemnie zwraca je właścicielowi w średnim wieku. Zmienia to jego życie - i także jej życie. Od teraz wszystko się zmienia.
“Amelia” Jean Pierre Jeuneta (“Delicatessen”, “Miasto zaginionych dzieci”) była wielkim przebojem polskich kin na początku obecnego stulecia. Znany z oryginalnego stylu francuski twórca wykorzystał osobliwy charakter swojego filmowego pisma, by przedstawić wyjątkową historię młodej paryżanki szukającej miłości. Dzięki tej zabawnej i wzruszającej opowieści do gwiazd pierwszej wielkości francuskiego kina awansowała 24-letnia wówczas Audrey Tautou, której partneruje Mathieu Kassovitz.
“Amelia” zdobyła 4 francuskie Cezary, 2 nagrody BAFTA, nagrody publiczności (m.in. Europejskiej Akademii Filmowej, MFF Toronto,) oraz wiele wiele innych wyróżnień. Przede wszystkim zdobyła serca publiczności na całym świecie.
Czy namiętność może mieć smak? Wietnamsko-francuski reżyser Tran Anh Hung („Rykszarz", „Zapach zielonej papai") udowadnia, że zdecydowanie tak! „Bulion i inne namiętności" (nagroda za reżyserię na festiwalu w Cannes) wciąga w świat doskonałej francuskiej kuchni, ale przede wszystkim w zmysłowy sposób pokazuje, że poprzez potrawy, smaki i aromaty można wyrazić najgłębsze uczucia.
Bohaterami osadzonego w drugiej połowie XIX wieku filmu są znakomita kucharka Eugénie (Juliette Binoche) i znany smakosz, gastronom Dodin (Benoît Magimel). Od 20 lat razem gotują, tworzą przepisy i wydają wielkie przyjęcia. Rozmawiają ze sobą głównie za pośrednictwem potraw, przygotowując wspaniałe buliony, sosy, przepiórki, turboty, warzywa z własnego ogrodu czy spektakularne desery. Świat, który wspólnie tworzą, pomaga im przetrwać najtrudniejsze życiowe momenty, a ich relacja przez lata ewoluuje.
Tran Anh Hung, luźno opierając scenariusz na powieści Marcela Rouffa i inspirując się autentyczną postacią Anthelme'a Brillata-Savarina, łączy romans z poetyckim kinem kulinarnym. Udowadnia również, że kino może oddawać niezwykły smak i aromat potraw, tak aby widz mógł rozkoszować się każdym ujęciem. Za oprawę kulinarną „Bulionu i innych namiętności" odpowiada Pierre Gagnaire, słynny francuski szef kuchni. Od czasów „Uczty Babette" nie było w kinach tak smakowitego filmu. Bon appétit!
„WAJDA: re-wizje. Przegląd filmów Andrzeja Wajdy w 100. rocznicę urodzin"
Cykl dziesięciu filmów jednego z najwybitniejszych twórców światowego kina. To nie tylko hołd dla dorobku reżysera, lecz także ponowne spojrzenie na jego dzieła: odczytywane dziś na nowo, w innym kontekście historycznym i społecznym, wciąż poruszają, prowokują i inspirują.
BEZ ZNIECZULENIA
Przejmująca diagnoza społeczeństwa końca lat 70., portret człowieka osaczonego przez system i własne słabości, jedna z najbardziej przenikliwych analiz moralnego kryzysu w polskim kinie.
„WAJDA: re-visions. A Retrospective of Andrzej Wajda’s Films on the 100th Anniversary of His Birth”
Is an invitation to engage in dialogue with the classics - to rediscover films that helped shape our cinematic language and collective sensibility. The retrospective is addressed both to audiences who grew up with Wajda’s films and to younger viewers, for whom this will be their first opportunity to experience his work on the big screen.
ROUGH TREATMENT
A haunting diagnosis of late-1970s society and a portrait of a man trapped by both the system and his own weaknesses—one of the most penetrating analyses of moral crisis in Polish cinema
scenariusz/written by: Agnieszka Holland, Andrzej Wajda
zdjęcia/DOP: Edward Kłosiński
obsada/cast: Zbigniew Zapasiewicz, Ewa Dałkowska, Andrzej Seweryn, Krystyna Janda
nagrody/awards: Złote Lwy / Golden Lions na FPFF w Gdańsku, Jury Prize na MFF w Cannes / Cannes IFF