PL
Jane Austen przechwycona przez Bollywood, Anglia przechwycona przez Indie, kultura kolonizatora przechwycona przez kolonizowanych. Sprawczynią tego przejęcia jest Gurinder Chadha, reżyserka-pionierka, której debiut pełnometrażowy, BHAJI ON THE BEACH, był pierwszym filmem fabularnym wyreżyserowanym przez Brytyjkę azjatyckiego pochodzenia (urodziła się w indyjskiej diasporze w Kenii). Chadha wzięła na warsztat ikoniczną powieść DUMA I UPRZEDZENIE równie ikonicznej angielskiej pisarki, przekształcając ją w widowisko zgodne z wszelkimi zasadami bollywoodzkiego musicalu. Szkielet fabuły pozostaje niezmienny: są córki na wydaniu, wśród nich Lalita (odpowiednik powieściowej Elizabeth), jest piękny pan Darcy, są rozmaite przeszkody. Ona jest Hinduską, on Amerykaninem, miłość musi więc pokonać ocean.
Bezwstydny rozmach wizualny niewiele ma jednak wspólnego z powściągliwym angielskim dramatem. Film Chadhy jest spektakularny i lekki w odbiorze, Austenowskie wątki potraktowane z humorem, czasem wręcz z ironią. Jego wartość tkwi właśnie w akcie zawłaszczenia, wykorzystania klasyki brytyjskiej kultury dla przyjemności tych, którzy byli tej kultury pariasami. Reżyserka nie próbuje jednak żadnej dekonstrukcji, typowej dla kina i literatury starających się odbudować i odzyskać tożsamość kolonizowanych zniekształconą przez opresję. Chadha bez kompleksów bawi się konwencją i rozbraja angielski kanon, stawiając w centrum kadru słodką twarz indyjskiej gwiazdy, Aishwaryi Rai.
ENG
Jane Austen captured by Bollywood, England captured by India, the culture of the coloniser captured by the colonised. The architect of this takeover is Gurinder Chadha, a pioneering director whose feature debut, BHAJI ON THE BEACH, was the first feature film directed by a British woman of Asian heritage (born in the Indian diaspora in Kenya). Chadha took on the iconic novel PRIDE AND PREJUDICE by the equally iconic English writer, transforming it into a full-scale Bollywood musical.
The plot remains unchanged: there are daughters to be married off, among them Lalita (the equivalent of Elizabeth Bennet in the novel); a handsome Mr Darcy; and a series of obstacles that love must overcome. Only now, she is Indian, he is American, and an ocean separates them.
The shameless visual grandeur has little in common with the restrained English drama. Chadha’s adaptation is spectacular and easy to watch, laced with humour and irony. Its significance lies in the very gesture of appropriation – reclaiming the British canon for the pleasure of those outcasts long relegated to its margins. Unlike other postcolonial works intent on deconstructing the culture of empire, Chadha treats Austen with gleeful irreverence. She plays with convention without any hang-ups, dismantling the English canon by centring the adorable face of Indian superstar Aishwarya Rai.
Raz w roku do malowniczej wioski na północy Szkocji zjeżdżają się pasjonaci z całego świata, by rywalizować o tytuł mistrza świata w… przyrządzaniu owsianki! W filmie dokumentalnym „Najlepsza owsianka na świecie” za zaciętą kulinarną rywalizacją kryje się ciepła i pełna humoru opowieść o ekscentrycznych mieszkańcach, żywej tradycji, lokalnym dziedzictwie i wspólnocie, której częścią chciałoby się zostać po seansie.
Każdej jesieni senna górska wioska Carrbridge budzi się do życia, gdy miejscowi i zagraniczni zawodnicy podejmują kuchenną rękawicę i walczą o zaszczytną nagrodę Złotego Mieszadła w Mistrzostwach Świata w Gotowaniu Owsianki. Choć przepis wydaje się banalny – płatki owsiane, woda i sól – to sposobów na jej przyrządzanie jest multum. Co uczestnik, to inna metoda, filozofia i historia. Ale „Najlepsza owsianka na świecie” nie jest wyłącznie kroniką kulinarnych zmagań.
Dla lokalnej legendy, charyzmatycznego organizatora mistrzostw Charliego Millera, to wydarzenie znaczy o wiele więcej. Mężczyzna zbliża się do emerytury i zmaga się z problemami zdrowotnymi, jednak czuje odpowiedzialność wobec lokalnego komitetu owsiankowego i pragnie zabezpieczyć przyszłość zawodów – oraz własne dziedzictwo. O dobre imię walczy również Ian Bishop, który podejmuje ostatnią próbę zdobycia tytułu. Ale konkurencja nie śpi: niezrównana Lisa Williams, „królowa owsianki”, wraca, by odzyskać trofeum. Tymczasem nowa generacja uczestników – Toby Wilson, australijski szef kuchni znany z pomysłu na owsiankową tortillę, oraz Adam Kiani, uzbrojony w sekretną, odziedziczoną po babci technikę – zamierza zakwestionować owsiankowe status quo.
Ukazując życie niewielkiej szkockiej społeczności na tle zapierających dech w piersiach krajobrazów, film przywodzi na myśl dokumenty „Truflarze” czy „Kraina miodu” – tworzone z czułością i zrozumieniem dla swoich bohaterów. Urokliwa i pełna humoru „Najlepsza owsianka na świecie” to film, który wzrusza, otula i daje poczucie komfortu niczym miska gorącej owsianki w chłodny poranek.
To wstrząsający dokument o wojnie widzianej nie z pola bitwy, lecz z miejsc, w których zapadają decyzje...
„NAZA” wyrasta z ponad trzech lat pracy dziennikarskiej i śledczej. Wiele ustaleń, do których twórcy docierali podczas pracy nad filmem, było publikowanych na bieżąco przez „The Guardian”, we współpracy z izraelsko-palestyńskim magazynem +972 oraz Local Call. „The Guardian” jest również jednym z producentów filmu, co podkreśla jego wyjątkowe połączenie kina dokumentalnego z dziennikarstwem śledczym.
Za filmem stoją Yuval Abraham – filmowiec i dziennikarz śledczy – oraz Rachel Szor – reżyserka i operatorka filmowa. Oboje należą do czworga twórców „Nie chcemy innej ziemi” („No Other Land”), jednego z najgłośniejszych dokumentów ostatnich lat, nagrodzonego w 2025 roku Oscarem dla najlepszego pełnometrażowego filmu dokumentalnego.
Film miał światową premierę w konkursie głównym Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji, gdzie zdobył Nagrodę Specjalną Jury. Międzynarodowa prasa zwracała uwagę na bezkompromisowość filmu oraz siłę świadectw osób mówiących z wnętrza systemu.
*
Nocą, na dachach Tel Awiwu, z dala od oficjalnych komunikatów i kamer, byli i obecni członkowie izraelskich struktur wojskowych opowiadają o systemach, które sami współtworzyli i obsługiwali. Ich świadectwa odsłaniają mechanizmy podejmowania decyzji prowadzących do masowego zabijania palestyńskich cywilów w Strefie Gazy – od procedur i technologii po sposób, w jaki odpowiedzialność za ludzkie życie zostaje rozproszona pomiędzy ludzi, dane i algorytmy.
Film powstał na podstawie rozmów z 24 izraelskimi oficerami wywiadu i żołnierzami.
Nominowany do Oscara Ethan Hawke i laureat Oscara Russell Crowe w opowieści o przemycie, amerykańskim śnie i walce o rodzinę. Trzymający w napięciu i zachwycający wizualnie film, w którym pobrzmiewają klimaty serialu „Peaky Blinders” i klasycznych produkcji Clinta Eastwooda.
Doświadczony weteran wojenny Samuel Murphy (Ethan Hawke) traci ostatnią rzecz, która nadaje jego życiu sens – ukochaną córkę. Kiedy na jego drodze pojawia się bezwzględny i przebiegły Clancy (Russell Crowe), Murphy dostrzega szansę na jej odzyskanie. Wkrótce zostaje wciągnięty w niebezpieczny przemyt złota przez Oregon, a pozornie prosty plan szybko przeradza się w pełną napięcia grę, w której każdy ma własne interesy. Aby odzyskać córkę, Murphy będzie musiał zdecydować, jak wiele jest gotów poświęcić.
Akcja filmu Shahrbanoo Sadat rozgrywa się w Afganistanie w 2021 roku, na krótko przed powrotem Talibów do władzy. Naru (w tej roli sama reżyserka) jest trzydziestoletnią operatorką kamery pracującą w największej telewizji w Kabulu. Po rozstaniu ze zdradzającym ją mężem kobieta walczy o prawo do opieki nad trzyletnim synem. Przykre doświadczenie sprawiło, że całkowicie straciła wiarę w mężczyzn.
Kiedy Naru przeniesiona zostaje do działu newsów i poznaje pięćdziesięcioletniego Qodrata (Anwar Hashimi), uznawanego za największy reporterski autorytet w afgańskiej telewizji. Razem wyruszają w teren, by relacjonować ostatnie dni wolnego miasta, zanim ponownie trafi ono w ręce Talibów. Uliczne wywiady i opowiadane historie ukazują strach mieszkańców przed tym, co ma nadejść. Wraz z kolejnymi zrealizowanymi materiałami atmosfera robi się coraz bardziej napięta. Praca podwyższonego ryzyka oraz sprawdzanie się w trudnych sytuacjach zbliżają Naru i Qodrata do siebie. Między nimi rodzi się więź, która podda w wątpliwość surowe zdanie bohaterki o mężczyznach.
Film Shahrbanoo Sadat otworzył ostatnią edycję Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie. To połączenie historii miłosnej z szerszym spojrzeniem na afgańskie społeczeństwo, począwszy od patriarchatu i walki o prawa kobiet, po tragiczne konsekwencje powrotu Talibów.