[PL]
Rozpad rodziny i otchłań depresji w czułych kolorach oraz dopracowanych szczegółach. RAY & LIZ to debiut fabularny fotografa i artysty wideo, Richarda Billinghama, a zarazem bolesne autobiograficzne wspomnienie. Zaczynem filmu był projekt wideo z 1996 oraz album fotograficzny RAY’S LAUGH, poświęcony ojcu reżysera. W pełnym metrażu artysta wraca do czasu własnego dzieciństwa lat 80., z bolesną szczerością portretując swój dom: bezrobotnego ojca, alkoholika, wiecznie uczepioną papierosa matkę, młodszego brata i niepełnosprawnego wujka. Osuwanie się w nędzę, apatię i skrajne zaniedbanie jest tu nieuchronne, deficyty emocjonalne – nienaprawialne. A jednak Billingham nigdy nie zatapia się w defetyzmie. RAY & LIZ ma momenty rozładowującego skrajne napięcie humoru – takiego, na jaki może sobie pozwolić tylko ktoś, kto sam doświadczył życia przedstawionego na ekranie. Reżyser nie skąpi też czułości postaciom swoich rodziców, nawet jeśli nie ma złudzeń co do ich skrajnej dysfunkcyjności.
Film Billinghama to także podróż w czasie – każdy z kadrów nasycony jest szczegółami z epoki, drobne przedmioty, faktura i wzór tapet, kolory ubrań i światłocienie ciasnych wnętrz zostają pieczołowicie odtworzone z niezwykłą intenstywnością. Oniryczny, nawet jeśli ponury obraz rzeczywistości przypomina nastrojem filmy Terrence’a Davisa, do którego artysta wydaje się odnosić. Ray & Liz łamie serce, a jednocześnie przywraca swoim bohaterom godność i zaświadcza o smutnej, zaprzepaszczonej miłości w najtrudniejszym z czasów.
[ENG]
The disintegration of a family and the abyss of depression in tender colours and nuanced detail. RAY & LIZ is the feature film debut of photographer and video artist, Richard Billingham, and a painful autobiographical memoir. The film originated from a 1996 video project and a photo album, Ray’s Laugh, dedicated to the director’s father.
In the full-length film, the artist returns to the time of his childhood in the 1980s, portraying his home with painful honesty: an unemployed father, an alcoholic, a mother perpetually clinging to a cigarette, a younger brother and a disabled uncle.
The descent into poverty, apathy, and extreme neglect is inevitable, and the emotional deficits are irreparable. Nevertheless, Billingham never sinks into defeatism. RAY & LIZ has moments of relieving extreme tension through humour – the kind that only someone who has experienced the life depicted on screen can afford. The director also shows tenderness towards his parents, even if he has no illusions about their extreme dysfunctionality.
Billingham’s film is also a journey back in time – each frame is saturated with details from the era, with meticulous recreations of the small objects, textures, wallpaper patterns, clothing colours, and the play of light and shadow within the cramped interiors. The oneiric, even if bleak, depiction of reality is reminiscent of the mood of the films of Terrence Davis, to whom the artist seems to be referring. RAY & LIZ breaks the heart while dignifying its characters and testifying to the sad, wasted love in the most difficult times.
„Poprzednie życie" to love story, która z lekkością i wdziękiem definiuje na nowo zasady ekranowego romansu, rozkochując w sobie widzów Sundance, Berlinale i fanów studia A24. To na wskroś współczesny film, który goi złamane serca, daje szansę miłości, godzi przeszłość z przyszłością, uczy rozstawać się bez gniewu i z nadzieją na nowy początek. Dokonuje przy tym niemożliwego: sprawia, że zakochacie się w każdym z trojga bohaterów.
In-Yun to koreańskie przekonanie, że ludzie zbliżają się do siebie, bo ich dusze poznały się w poprzednich wcieleniach. Nora (Greta Lee) i Hae Sung (Teo Yoo) dorastali razem w Korei Południowej. Rozdzieleni przez los jako dzieci, odnajdują się po latach dzięki mediom społecznościowym. W końcu miłosna i migrancka odyseja zaprowadzi oboje do Nowego Jorku. Nora jest już wtedy mężatką, a Hae Sung świeżo upieczonym singlem. „Co by było, gdyby?" – to pytanie nie przestaje kołatać w ich głowach. A także w głowie męża Nory (John Magaro), zaskoczonego nagłą wizytą Koreańczyka. „Poprzednie życie" przywołuje ducha trylogii Richarda Linklatera i najlepszych nowojorskich opowieści filmowych. Historii rozpiętej między Nowym Jorkiem i Seulem, nowoczesną technologią i upragnionym dotykiem, wspomnieniami i teraźniejszością, towarzyszą echa buddyjskiej refleksji nad przeznaczeniem i duchowym wymiarem relacji.
Retransmisja z Théâtre du Châtelet w Paryżu - na dużej sali widowiskowej
Arcyzabawna operetka w kultowej inscenizacji Laurenta Pelly’ego z fenomenalną sopranistką Felicity Lott po raz pierwszy na wielkim ekranie. Spektakl z 2000 roku prezentujemy w wersji zremasterowanej.
Offenbach był mistrzem w pisaniu operetek na kanwie mitów greckich i tradycyjnych baśni („Orfeusz w piekle” czy „Rycerz Sinobrody”). Jego „antyczne” i „fantastyczne” dzieła zawsze w humorystyczny sposób odmalowywały współczesnych mu ludzi, także „nażartą socjetę” II Cesarstwa ze wszystkimi ich komicznymi wadami. Niemal 150 lat później podobną wizję scenicznej zabawy z rzeczywistością zaprezentowali w Théâtre du Châtelet w Paryżu reżyser Laurent Pelly oraz dyrygent Marc Minkowski.
W inscenizacji tej, która na długie lata stała się wzorcem wystawiania „Pięknej Heleny”, potok humoru wypływa z pomysłu osadzenia akcji operetki w wyobraźni śpiącej gospodyni domowej. Tytułowa Helena (Felicity Lott) to znudzona współczesna pani domu marząca o byciu najpiękniejszą kobietą świata, o którą walczą herosi.
Nagranie spektaklu z 2000 roku prezentujemy w wersji zremasterowanej: obraz i dźwięk zostały cyfrowo odświeżone, aby jeszcze pełniej oddać barwy i brzmienie tej paryskiej inscenizacji.
Skocz na głęboką wodę! Zobacz film w nowej odrestaurowanej wersji 4K
Historia relacji dwóch nurków, Enza Molinariego (Jean Reno) i Jacques’a Mayola (Jean-Marc Barr), oraz jego dziewczyny Johany Baker (Rosanna Arquette) to wyprawa w morskie głębiny – oraz w głąb ludzkiej duszy. Kręcony na kilku kontynentach spektakl Bessona zawiera bodaj najpiękniejsze sceny podwodne w historii kina. Uwodzicielska, zmysłowa opowieść zaczyna się w latach 50. i płynie do czasów współczesnych zmiennym nurtem: od napięcia i ryzyka związanego z nurkowaniem bez butli aż do zachwytu wzniosłością podwodnego świata.
Wielki błękit, oparty na biografiach prawdziwych pionierów freedivingu, zawieszony jest między niebieską otchłanią a rozpaloną słońcem powierzchnią, na której toczą się zwyczajne ludzkie sprawy. Mayol, główny bohater filmu, pragnie od zwyczajności uciec: to pół-człowiek, pół-delfin, który najlepiej czuje się w morzu w towarzystwie zwierząt.
Film stworzony po to, by oglądać go na wielkim ekranie: w towarzystwie niezapomnianej, nowatorskiej muzyki Érica Serry, regularnego współpracownika Bessona.
Filmy krótkometrażowe nominowane do Oscara znowu w kinach!
Oscary przyznawane przez Amerykańską Akademię Filmową należą do najważniejszych nagród światowego kina i co roku obejmują także krótkie metraże. W Polsce po raz kolejny będzie okazja, aby obejrzeć na dużym ekranie tytuły nominowane w kategoriach najlepszego krótkometrażowego filmu fabularnego i animowanego. Filmy prezentowane są zbiorczo, w zestawach, dzięki czemu podczas jednego seansu widzowie mogą poznać nie jedną, lecz nawet pięć oryginalnych historii oraz przeżyć całe spektrum różnorodnych emocji.
Program: Nominowane do Oscara 2026 Krótkometrażowe Filmy Aktorskie
Tegoroczny zestaw nominowanych do Oscara krótkometrażowych filmów aktorskich (kategoria Live Action Short Film) to cztery historie o napięciach współczesnego świata – o tożsamości, uprzedzeniach, intymności i odwadze bycia sobą. Każdy z filmów przygląda się relacjom międzyludzkim w sytuacjach granicznych, gdzie codzienność zderza się z presją społeczną, polityczną lub kulturową.
„Skaza rzeźnika” (Butcher’s Stain) to przejmujący portret mężczyzny oskarżonego o czyn, którego nie popełnił – opowieść o walce o godność i prawo do pracy w rzeczywistości naznaczonej podejrzliwością i podziałami. „Przyjaciel Dorothy” (A Friend of Dorothy) z właściwą brytyjskiemu humorowi lekkością pokazuje, jak przypadek może połączyć dwa pokolenia i otworzyć drzwi do niespodziewanej bliskości. „Dramat z okresu Jane Austen” (Jane Austen’s Period Drama) przewrotnie igra z konwencją kostiumowego romansu, wykorzystując błyskotliwą grę słów i demaskując ignorancję ukrytą pod pozorami elegancji. Z kolei „Dwie osoby wymieniające się śliną” (Two People Exchanging Saliva) przenoszą widza do świata, w którym czułość staje się aktem sprzeciwu – intymność okazuje się formą odwagi wobec przemocy i kontroli.
Wspólnie filmy tworzą wielowymiarową opowieść o potrzebie bliskości, o cenie konwenansów i o tym, jak kruche, a zarazem odważne potrafią być ludzkie relacje.
FILMY W ZESTAWIE
Skaza rzeźnika (Butcher’s Stain) / reż. Meyer Levinson-Blount / Izrael / 2025 / 26’
Przyjaciel Dorothy (A Friend of Dorothy) / reż. Lee Knight / Wielka Brytania / 2025 / 21’
Dramat z okresu Jane Austen (Jane Austen’s Period Drama) / reż. Julia Aks, Steve Pinder / USA / 2024 / 13’
Dwie osoby wymieniające się śliną (Two People Exchanging Saliva) / reż. Natalie Musteata, Alexandre Singh / Francja, USA / 2024 / 36’
Łączny czas trwania programu: 98 minut
OPISY POSZCZEGÓLNYCH FILMÓW AKTORSKICH
Skaza rzeźnika (Butcher’s Stain) / reż. Meyer Levinson-Blount / Izrael / 2025 / 26’
Samir, arabski Izraelczyk pracujący w supermarkecie w Tel Awiwie, zostaje oskarżony o zerwanie plakatów z wizerunkami zakładników w pokoju socjalnym. Wyrusza, by udowodnić swoją niewinność i utrzymać pracę, której desperacko potrzebuje.
Przyjaciel Dorothy (A Friend of Dorothy) / reż. Lee Knight / Wielka Brytania / 2025 / 21’
Spokojne życie samotnej wdowy zostaje wywrócone do góry nogami, gdy nastoletni chłopiec przypadkowo wykopuje piłkę do jej ogrodu. W obsadzie znalazła się śmietanka aktorska kultowego brytyjskiego humoru, m.in. Miriam Margolyes i Stephen Fry.
Dramat z okresu Jane Austen (Jane Austen’s Period Drama) / reż. Julia Aks, Steve Pinder / USA / 2024 / 13’
Anglia, 1813 rok. W samym środku długo wyczekiwanej propozycji małżeństwa panna Estrogenia Talbot dostaje okresu. Jej adorator, pan Dickley, bierze krew za oznakę groźnej rany, a wkrótce staje się jasne, że jego kosztowne wykształcenie ma braki w pewnych zasadniczych kwestiach nowoczesnej medycyny... Oryginalny tytuł Jane Austen’s Period Drama to satyra na „Dumę i uprzedzenie”, przewrotnie wykorzystuje dwuznaczność zestawienia słów „period drama”, co w tłumaczeniu oznacza klasyczny dramat kostiumowy, ale „period” oznacza również miesiączkę, co stanowi punkt wyjścia dla filmowego żartu.
Dwie osoby wymieniające się śliną (Two People Exchanging Saliva) / reż. Natalie Musteata, Alexandre Singh / Francja, USA / 2024 / 36’
W świecie, w którym pocałunek grozi karą śmierci, a walutą są policzki wymierzane w twarz, nieszczęśliwa Angine ucieka w kompulsywne zakupy w domu towarowym. Tam jej uwagę przyciąga beztroska sprzedawczyni. Choć czułość jest surowo zakazana, między kobietami rodzi się bliskość, która budzi zazdrość jednej z pracownic. Narratorce głosu użyczyła znana aktorka Vicky Krieps („W gorsecie”, „Nić widmo”).